|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
Thema SNK |
 |
In de politieke bilaterale betrekkingen tussen de twee staten zijn geen open vragen. Alle verdragen waarover individueel gesproken is, zijn ondertekend en geratificeerd. Vanaf de erkenning van de Republiek Kroatië in 1992 en het aangaan van diplomatieke betrekkingen tussen de Republiek Kroatië en het Koninkrijk der Nederlanden op 11 februari 1992 zijn 5 internationale verdragen gesloten en in werking getreden. Dat zijn de overeenkomst over het stimuleren van wederzijdse beschermde investeringen, de overeenkomst over het luchtverkeer, de overeenkomst over het verkeer op de weg, de overeenkomst over de sociale verzekeringen. Bovendien, met de uitwisseling van de brieven tussen de Kroatische ambassade in Den Haag en het Ministerie van Buitenlandse zaken van het Koninkrijk der Nederlanden van 3 februari 2000 is de geldigheid overeengekomen van 10 internationale verdragen met betrekking tot de twee staten, tot het sluiten van nieuwe, op basis van successie. Zoals bekend is Kroatië een van de opvolgers van de voormalige staat SFRJ, d.w.z. erfgenaam en evereengekomen is de geldigheid van 10 verdragen die de voormalige staat gesloten had met het Koninkrijk der Nederlanden, d.w.z. overeengekomen is de geldigheid van die 10 verdragen tot het sluiten van nieuwe, want dat was belangrijk vanwege de regeling van de onderlinge verhoudingen. Zo is er bijvoorbeeld het verdrag over culturele samenwerking, welke Nederland met geen enkel land meer sluit, maar in de verhoudingen tussen Kroatië en Nederland geldt ook verder het verdrag over culturele samenwerking.
Persoonlijk heb ik deelgenomen aan het sluiten van een verdrag over de samenwerking van de Diplomatieke Academie van het Kroatische Ministerie van Buitenlandse Zaken en het Nederlande instituut Clin-gendael, zodat ook Nederlandse docenten lezingen geven aan de Kroatische Diplomatieke academie. In de laatste 10 jaren vanaf de erkenning van de Republiek Kroatië hebben, in de verhoudingen tussen de Repu-bliek Kroatië en het Koninkrijk der Nederlanden , 15 internationale verdragen zo hun geldigheid verkregen.
De Nederlandse regering heeft getracht in alle omstandigheden ondersteuning te tonen van de nieuwe richting van de Kroatische politiek na de verkiezingen van 3 januari dat zichtbaar was in het ondersteunen van de Kroatische inspanningen voor een zo snel mogelijke aansluiting in de Euro-Atlantische associaties.
Kroatië was actief in besprekingen en in de organisatie van programma's voor het verblijf van vakkundige delegaties en bezoeken van ministers als een gelijk-gerechtigde en achtenswaardige partner.
De economische bilaterale samenwerking, kunnen we zonder overdrijven vaststellen, heeft zijn volledige renaissance beleefd.
Als verschil met eerder heeft Kroatië eindelijk in Nederland een potentieel model voor zijn toekomstige ontwikkeling herkend maar ook een potentieel zakelijk partner en investeerder. Eerder namelijk was de regering het meest georiënteerd op Duitsland en Italië, daarna op Oostenrijk. Kroatië zocht als klein land grote staten met 60 miljoen of meer inwoners en wiens
economie functioneerde in een systeem van grote ge-tallen, terwijl de nieuwe economische koers van Kroatië juist midden- en kleinbedrijf en reconstruering van de economie is, op een manier zoals dat bijvoor-beeld gedaan is in Nederland, Denemarken en Ierland, die wat betreft het aantal inwoners en andere aan-wijzingen in die zin dichterbij zijn. Hoezeer Nederland vandaag de dag een werkelijk bloeiende staat is en een voorbeeld van een land met sociale gerechtigheid en rijkdom, met een geweldige vooruitgang ook in de economie en Kroatië nog steeds een land in transitie is, hebben zij toch vele gelijkenissen. Ze zijn gelijk in het volgende:ze hebben een klein oppervlakte, ze liggen aan zee, ze zijn gercht op eigen kracht en potentiaal, ze zijn afhankelijk van omliggende landen. Maar ze verschillen natuurlijk ook. De economische tweestrijd waar Kroatië mee te maken heeft bij de overgang naar markteconomie zijn ook Nederland niet onbekend. Nederland heeft die hindernissen in de laatste 10 jaren overwonnen en beheerst nu soeverein het Europese en wereldpolitieke en economische toneel, hoewel het een klein land is. De stabiliteit van de Nederlandse economie geeft een georganiseerde sociale structuur en politiek beleid van verscheidenheid maar met de nadruk op nationaal belang.
Een reeks van bilaterale ontmoetingen op het hoogste niveau tussen Kroatië en Nederland hebben ruimte geopend voor nog krachtigere en balangrijkere activiteiten. Elk zakelijk contact van Nederlandse bedrijven, multinationals, die op het eerste gezicht co-mmercieel lijken, hebben verborgen potentiaal dat zich omzet in nieuwe investeringsprogramma's. Eenvoudig gezegd, alles wat het uiterlijk heeft van commercieel leidt in werkelijkheid tot investeringen, dus interesse van Nederland voor investering in Kroatië.
Vorig jaar was Nederland de derde investeerder in Kroatië, na de V.S. en Duitsland. De samenwerking op landbouwgebied, waterbeheer heeft het afgelopen jaar de eerste plaats ingenomen boven samenwerking op het gebied van energie. Op die manier zijn een reeks van memorandums over wederzijds verstaan onderte-kend, als het juridisch raamwerk voor samenwerking.
Dat bewijst ook de personele versterking van de Nederlandse Ambassade in Zagreb met drie personen die zich bezighouden met het bedrijfsleven.
De Nederlandse ambassadeurs in de wereld zijn de beste economische attachees voor het Nederlandse bedrijfsleven, evenals uitstekende coordinatoren. In die richting gaat ook de Kroatische diplomatie, het versterken van de afdelingen bedrijfsleven in de ambassades over de wereld. Verder is er een goede samenwerking op het gebied van transport in alle segmenten: door de lucht, over de weg, over de zee, rivieren en per spoor. Uitwisselingsbezoeken zijn al aangekondigd op sociaal gebied en op het gebied van gezondheidszorg wat de samenwerking intensiveert.
Nederland neemt actief deel aan het programma van wederopbouw van Kroatië. Jammer, maar op financieel gebied en in het bankwezen is niet zo'n goede samenwerking tot stand gekomen, hoewel de Nederlandse politiek interesse heeft getoond door het bezoek van minister Zalm. Het bankwezen, ofwel financiën doet men volgens eigen bepaalde wetten en het ziet er naar uit dat Kroatië een te kleine markt is voor hen, wat ook het enige probleem is. Wat dat betreft zijn ze meer georiënteerd op de Latijns-Amerikaanse markt of grotere landen als Polen, Oekraine of Roemenië.
In het kader van ontwikkelingshulpprogramma heeft Nederland fondsen van betekenis voor projecten van maatschappelijke- en sociale transformatie voor staten in Midden en Oost Europa, de zgn. Matraprojecten. Met verandering van de macht in Kroatië kwam het tot opening van nieuwe fondsen die tot voor kort alleen bedoeld waren voor de aangesloten leden van de Europese Unie, en dientengevolge is Kroatië dit jaar ook aangesloten bij het Matra-PSO programma.
Ik zal summier alle ontmoetingen noemen die vorig jaar plaatsvonden en werkelijk van belang zijn in de Nederlands-Kroatische verhoudingen. Zo bijvoor-beeld de beurs voor Toerisme in Utrecht waar Kroatië erg goed naar voren kwam, zodat zeker 100.000 Nederlanders vorig jaar Kroatië bezocht hebben toen het toerisme zich in zijn totalteit herstelde. Dit jaar ben ik persoonlijk naar de beurs geweest en de reserveringen zijn gestegen met 30-40%. Natuurlijk is toerisme een van de mooiste werkzaamheden met een zuiver inkomen, maar het is ook een band die twee volkeren heel goed kan verbinden.
Vorig jaar oktober heeft de minister van milieu, B. Kovaèeviæ, Den Haag bezocht in het kader van de Waterconferentie en hij heeft toen erg belangrijke bilaterale ontmoetingen gehad met zijn Nederlandse collega's.
In april vorig jaar is er een bijeenkomst georganiseerd door het ministerie van economische zaken van Nederland onder de naam: "Handel met Kroatië en Slovenië."
In april was er ook een bezoek van een delegatie van het ministerie van ontwikkeling en wederopbouw van Kroatië met als thema woningbouw. Kroatië is erg geinteresseerd in de Nederlandse ervaringen in goedkope woningbouw, met de oorlogsschade die in Kroatië plaatsvond in het achterhoofd.
In mei kwam het tot misschien wel de belangrijkste ontmoeting toen minister van financiën Zalm Kroatië bezocht, hoewel jammer genoeg de banken niet reageerden op een manier die we gewenst hadden, niet van Nederlandse en niet van Kroatische kant. Nederland vertegenwoordigt Kroatië in internationale financiële instituties, dus is het heel belangrijk hoe Nederland naar Kroatië kijkt en hoe ze ons ondersteunt,wat ze werkelijk gedaan hebben. Bij die gelegenheid is een overeenkomst ondertekend over het voorkomen van dubbele belastingheffing.
In mei waren er ook uitwisselingen van landbouwdelegaties, een ontmoeting met de ABN-AMRO bank, gesprekken over zaken doen met de staten die het Stabiliteitspact ondertekend hebben.
In juli kwam het tot weer zo'n belangrijke ontmoeting als het bezoek van minister Zalm. Dat was het bezoek aan Kroatië van de heer Ybema, staatssecretaris voor buitenlandse handel. Bij die gelegenheid is het Memorandun van wederzijds verstaan ondertekend waarin de basis van het PSO programma wordt gedefinieerd, een programma voor wederopbouw en ontwikkeling, een programma voor hulp aan landen in transitie. Bij die gelegenheid is het bedrag dat de Nederlandse regering aan Kroatië geeft, verhoogd met 50%. Van dat moment krijgt Kroatië op deze basis 6 miljoen gulden per jaar.
In augustus heeft de Nederlandse minister van landbouw Brinkhorst Kroatië bezocht, wat ook een erg belangrijk en betekenisvol bezoek is.
Deze drie bezoeken betekenden dat Nederland zich in zijn geheel opent voor Kroatië op financieel en economisch gebied en in alle segmenten.
Politieke betekenis van opening in de politieke verhoudingen tussen twee staten gaven de vertegenwoordigers van de Nederlandse Tweede Kamer op de bijeenkomst van voorzitters van parlementen van de staten van het Stabiliteitspact in Zagreb in september vorig jaar. Dat heeft de mogelijkheid geopend van parlementaire uitwisseling van delegaties, wat tot nu toe niet het geval was.
Ook wil ik zeker het bezoek van premier Kok en minister van Aartsen aan Zagreb tijdens de Top bijeenkomst in Zagreb in november vorig jaar apart nemen, dus op het allerhoogste niveau. De positieve weerklank van de Top bijeenkomst had onomstotelijk invloed op de bilaterale besprekingen tussen Nederland en Kroatië vooral in het licht van het streven van Kroatië te komen tot ondertekening van de Overeenkomst over stabilisatie en aansluiting tot de Europese Unie en de Euro-Atlantische associatie, alsook verdedingingspacten zoals de NATO. Op die manier moeten we ook het bezoek noemen van de minister van defensie Radoš in mei vorig jaar aan zijn collega de Grave, direct voor de aansluiting van Kroatië bij het Partnerschap voor vrede, toen Nederland het groene licht had gegeven.
Vorig jaar december was ook de Kroatische minister Željko Pecek, minister voor midden- en kleinbedrijf op bezoek bij zijn collega Ybema en dat laatste bezoek aan Nederland in oktober van de minister van economie Fižuliæ waarover ik al gespro-ken heb.
Tot slot zou ik willen zeggen dat in de communicatie tussen Nederlandse en Kroatische kant een transparante werkwijze bijzonder belangrijk is, open dialoog en correctheid in de omgang, wat eigenlijk wil zeggen dat deze uitstekende politieke en economische vooruitgang adekwaat gevolgd moet worden in bedrijfsleven en bankwezen en al die instituties in beide landen en in het bijzonder betreft dit Kroatië.
Ik zou tot slot mijn grote voldoening willen uitspreken ambassadeur te zijn in het huidige Koninkrijk der Nederlanden. Nederland is een verziend land en kreeg Kroatië al veel eerder in het oog ook als haar eventuele partner. Jammer genoeg hebben bepaalde politieke obstakels op multilateraal niveau een bepaalde ontwikkeling in de verhoudingen in de weg gestaan, die al eerder tot stand hadden kunnen komen.
Kroatië heeft economisch misschien wat verloren maar heeft misschien wat geleerd van andere landen in transitie dat ze niet dezelfde fouten maakt, dus dat ze geleerd heeft van ervaringen van anderen bijvoorbeeld
Tsjechië, Hongarijë en is nu eigenlijk erg goed voorbereid voor toetreding tot de Europese Unie, misschien ook eerder dan enkele andere kandidaten en waarvoor we aanduidingen hebben gekregen op het hoogste niveau in Nederland. Namelijk, Kroatië is in elk geval interessant en al voor een groot deel aangepast aan de Europese standaard, regelgeving en wetgeving. Niet alleen dat. Kroatië is derde wat betreft bruto nationaal product van alle landen in transitie meteen na Slovenië en Tsjechië, voor Polen, Hongarije en Slowakijë. Kroatië was altijd een open zeevarend land, toeristisch land. Ze heeft een lange ervaring in samenwerking met buitenlandse partners. Ze heeft een goed opgeleide bevolking. Alle woorden die ik gezegd heb, zijn gezegd door Nederlandse partners bij voordrachten en presentaties bij gelegenheid van het bezoek van minister Fižuliæ, wat werkelijk enthousiast maakt en het is prachtig dit te horen van Nederlandse kant. Dit betekent eigenlijk na het wegvallen van politieke obstakels, dat hoop ik, een opbloeiing in de verhoudingen met Nederland, niet alleen in economische zin, maar ook in sociale, culturele en politieke.
Behalve toerisme, economie, cultuur, politiek is de Kroatische diaspora natuurlijk een grote schakel tussen Kroatië en Nederland. Kroaten in Nederland zijn gewaardeerd als persoon en veroorzaken geen problemen en zijn erg goed geintegreerd in de Nederlandse samenleving, wat op zich zelf ook een promotie is van de eigen staat. Kroaten zijn bekwaam, werkzaam, ijverig en als zodanig herkenbaar in de Nederlandse samenleving en leven op die manier met een bevoorrechte status, die overtuiging heb ik in elk geval als ambassadeur hier gekregen van Nederlandse kant.
Jammer genoeg bestaan er nog enkele rudimenten uit het verleden in die zin dat we nog geen definitieve gegevens hebben hoeveel Kroaten of personen van Kroatische herkomst in Nederland leven. Er bestaat een traagheid bij de staat, beter gezegd overheidsad-ministratie die niet meteen de persoonlijke documen-ten, diploma´s, identiteitspapieren enz. aanpast op een manier zoals dat volgens internationaal recht is, zodat jammer genoeg veel Kroaten in de administratie als Joegoslaven geregistreerd staan en problemen hebben omtrent persoonlijke identiteits-papieren. Wij wijzen de minister van buitenlandse zaken erop die alles weer toeschrijft aan de centrale instituties of lokaal bevoegde instituties. Kortweg gaat het over een traagheid in de administratie en daarom moet met vasthoudend zijn, niet alleen van de kant van de diplomatie zoals de ambassade die werkt op landelijk niveau maar ook de mensen moeten zich een beetje inzetten, zoveel als mogelijk is en naar betreffende gemeente gaan en inzage vragen in zijn of haar gegevens en als ze ook Kroatisch staatsburger zijn, bepaalde documenten veranderen waarop ze recht hebben.
De gebieden waar de meeste Kroaten zich in Nederland gevestigd hebben zijn Rotterdam en Amsterdam als de twee meest ontwikkelde steden. Niet-officiële schattingen over het aantal Kroaten in Nederland ligt tussen de zes- en tienduizend Kroaten.
Eens moeten we toch precies het aantal weten. Namelijk ,een aantal Kroaten uit Bosnië-Hercegovina die het Kroatisch staatsburgerschap hebben genomen, zijn ook wegens oorlogsgeweld gevlucht naar Nederland en ze hebben zich voornamelijk rond Arnhem gevestigd.
Zoals u waarschijnlijk bekend is, zijn in Nederland in totaal twintig Kroatische organisaties werkzaam ofwel geregistreerd. Van dit aantal houden, naast de Kroatische geloofsgemeenschap Kroatische Katholieke Missie, 14 organisaties zich bezig met culturele activiteiten en sport ( bijhouden van cultureel erfgoed, folklore en koorzang) en vier zouden we politiek kunnen noemen. In Nederland werken ook 9 Kroatische aanvullende scholen. Het onderwijs wordt gegeven volgens het onderwijsprogramma van het ministerie van onderwijs van de Republiek Kroatië en volgens leerboeken goedgekeurd door dat ministerie. Het onderwijs is gratis en er wordt Kroatische taal en cultuur, geschiedenis en aardrijkskunde gegeven.
De Kroatische taal wordt ook gedoceerd aan de leerstoel Slavische talen van de Nederlandse filosofische faculteit en wel als hoofdstudie in Amsterdam en als nevenstudie in Leiden en Groningen.
Als uitgave in de Kroatische taal geeft alleen de Stichting Nederland Kroatië regelmatig haar krant uit. Periodiek verschijt het blad 'Hrvatski Glas' van HSK en 'Zvono' van de Kroatische culturele gemeenschap uit Rotterdam.
In Nederland is ook Kroatische Radio werkzaam in Rotterdam, die programma's uitzend in de Kroatische taal, eenmaal per week, duur twee uren. Radio in Amsterdam (Kroatische culturele gemeenschap en het Kroatisch huis 'Kardinal Stepinac') een uur per week.
Tot slot zou ik willen herhalen dat de Kroatische diaspora in Nederland een erg belangrijke schakel is in de verhoudingen tussen beide landen als promotor van Kroatische cultuur, erfgoed en gewoontes en ik zou bij deze gelegenheid vooral de gastheer Stichting Nederland Kroatië maar ook alle andere genoemde Kroatische organisaties, scholen en media willen bedanken die op voorbeeldige wijze hun vaderland in Nederland presenteren. Op die manier dragen zij allen bij aan de schakel en de ontwikkeling van de Kroatisch-Nederlandse betrekkingen daarbij hun nationale zijn bewarend.
|